نشرات زنده
فارسی English عربي
28
-
الف
+

«Шоҳнома», ҳувият ва оянда; нигоҳе ба паёми Раҳбари Инқилоби Исломии Эрон ба муносибати Рӯзи бузургдошти Фирдавсӣ

Таъкиди раҳбари Эрон бар ҷойгоҳи забони форсӣ, бори дигар аҳамияти мероси муштараки фарҳангии миёни миллатҳои форсизабонро ёдовар шуд.

Забони форсӣ танҳо маҷмӯае аз вожаҳо ва ҷумлаҳо нест; гоҳе ба пуле табдил мешавад, ки миллатҳоро аз марзҳои ҷуғрофӣ убур медиҳад ва дар як ҳофизаи муштарак гирд меоварад. Аз Балх то Бухоро, аз Ҳирот то Теҳрон ва аз Самарқанд то Шероз, садсолаҳо боз «Шоҳнома», шеър ва адаби форсӣ на танҳо ровии таърих, балки посдори ҳувияти фарҳангии миллионҳо инсон будааст.
Дар остонаи бузургдошти Ҳаким Абулқосим Фирдавсӣ, паёми тозаи Раҳбари Инқилоби Исломии Эрон ба ҳамин муносибат, аҳамияти забони форсиро дар нигоҳи раҳбарии нави Эрон намоён месозад; ин паём зимни таъкид бар илҳом гирифтан аз «Шоҳнома» барои ҳамбастагии дохилии ин кишвар, дар сатҳи густардатар бар нақши забон ҳамчун риштаи пайванди тамаддунӣ ва ҳувиятӣ таъкид мекунад. Агар аз зовияи сиёсати ҳамгароии фарҳангӣ миёни форсизабонон ба ин паём нигариста шавад, яке аз барҷастатарин бардоштҳо он аст, ки забони форсӣ фаротар аз як абзори иртиботӣ муаррифӣ мешавад; сармояи тамаддуние, ки метавонад миллатҳои дорои ҳофизаи муштараки таърихиро дар канори ҳам қарор диҳад.
Дар ин нигоҳ, «Шоҳнома» низ танҳо як асари адабии классикӣ дониста намешавад; балки ҳамчун ганҷинае аз мафоҳими инсонӣ, ҳувиятӣ ва фарҳангӣ муаррифӣ мешавад, ки ҳанӯз тавони сухан гуфтан бо наслҳои имрӯзро дорад. Фирдавсӣ садсолаҳо пеш достони паҳлавононро ривоят кард, аммо он чӣ аз миёни замон гузаштааст, бештар аз номи қаҳрамонон, рӯҳи пойдорӣ, иззат ва ҳифзи ҳувият будааст.
Барои мухотабони форсизабони хориҷ аз Эрон низ ин бахш аз паём метавонад маъное фаротар дошта бошад; зеро забони форсӣ мероси муштараки ҳамаи форсизабонон аст. Ин забон на мутааллиқ ба марзҳои сиёсии имрӯз, балки мутааллиқ ба ҳавзаи бузурги фарҳанг ва тамаддун аст, ки шоирон, нависандагон ва андешмандони бисёре дар шаклгирии он саҳм доштаанд. Аз ҳамин рӯ, таъкид бар посдорӣ ва тавоно шудани забони форсӣ метавонад ба маънои тақвияти яке аз муҳимтарин ҳалқаҳои пайванди фарҳангӣ миёни миллатҳои ҳамзабон низ таъбир шавад.
Дар сӯи дигар, паём ба масъулияти аҳли фарҳанг, адаб ва ҳунар низ ишора мекунад; масъулияте, ки ёдоваркунандаи нақши таърихии Фирдавсӣ аст. Ҳамон гуна ки ӯ бахше аз ҳофизаи таърихӣ ва фарҳангии як тамаддунро дар қолаби шеъри ҷовидона сохт, имрӯз низ ҳунармандон ва нависандагон ба ривояти рӯйдодҳо ва таҳаввулоти даврони худ фаро хонда мешаванд.
Дар идома, матни комили паёми Ҳазрати Оятуллоҳ Сайид Муҷтабо Ҳусайнии Хоманаиро мехонед:
Ба номи Худованди бахшояндаи меҳрубон
Забони форсӣ илова бар абзори гуфтор ва навиштор, қолаби шинохт ва риштаи пайванди андеша ва марзҳои ҳувиятии эрониёнро ташкил медиҳад. Забон ва адаби форсӣ яке аз бузургтарин зарфиятҳо барои тарвиҷи фарҳанг ва тамаддуни ғании Эрони Исломӣ дар густараи ҷаҳонӣ аст; ва тавсияи раҳбари ҳаким ва шаҳиди мо — аълоаллоҳу мақомаҳушшариф — ба қудратманд шудани забони форсӣ, чароғи роҳи иқтидори «тамаддуни эронӣ — исломӣ» мебошад.
Миллати азизи Эрон дар дифои муқаддаси севум низ ҳамчунон ду ҷанги таҳмилии пешин собит карданд, ки достонҳои устуравии Фирдавсӣ воқеияти зиндагӣ ва шахсияти қаҳрамононаи онҳо будааст ва мафоҳими инсонсоз, диловарона ва қуръонии «Шоҳнома», ҳамаи ақвом ва қишрҳои Эронро дар ҳифзи ҳувият, асолат ва истиқлоли худ ва мубориза бо «Заҳҳоксифатони» таҷовузгар, ҳамдил ва ҳамроҳ ва ҳамсоз мекунад. Ин ҳамосаи ҳузур ва дифоъ ва пирӯзӣ, таклифи бузургеро бар дӯши аҳли фарҳанг ва адаб ва ҳунар мегузорад, то ҳамчунон Фирдавсӣ бархезанд ва биъсати ҳунармандонро дар имтидоди биъсати мардум рақам зананд; фикр ва қалам ва забонро бо ҳунар даромезанд ва ривояти хезиши азими миллатро дар таърих мондагор кунанд.
Аз сӯи дигар, муқовимати ғаюрона ва пирӯзии ифтихоромез дар баробари таҷовузи девсиратон ва шайтонҳои ҷаҳон, миллатро барои посдорӣ аз истиқлоли тамаддунӣ ва муқобила бо таҷовузи забонӣ, фарҳангӣ ва сабки зиндагии амрикоӣ омодатар кардааст, то бо ибтикор ва навоварии фаъолони арсаи фарҳанг дар роҳи таъмин кардани пойдории забонӣ ва гуфтамонӣ ва рушду боландагии кӯдакон, наврасон ва ҷавонон, мароҳили боқимонда то пирӯзии ниҳоиро бо устувории бештар бипаймояд, ба ёрии Худованди Мутаъол.
Сайид Муҷтабо Ҳусайнии Хоманаӣ

نظر شما
ارسال نظر