سریال تاریخی و ماجراجویانه «مهیار عیار» به کارگردانی سید جمال سیدحاتمی، در فضای دوره صفوی و با محوریت دگرگونی زندگی مردی روایت میشود که از راهزنی به مسیر جوانمردی و عیاری قدم میگذارد. این سریال اخیرا از شبکه آیفیلم ۲ نشر می شد.
در کنار داستان پرماجرای این سریال، موسیقی تیتراژ آن نیز با انتخابی متفاوت و قابل تأمل همراه است. این اثر با صدای محمد معتمدی، خواننده شناختهشده ایرانی، اجرا شده و شعر آن از عطار نیشابوری، شاعر و عارف نامدار ادبیات فارسی، است.
انتخاب شعری از عطار برای تیتراژ «مهیار عیار» اتفاقی قابل توجه است؛ زیرا مضمون این شعر با یکی از مهمترین محورهای داستان، یعنی تحول درونی انسان و عبور از گذشته، ارتباطی عمیق دارد. مهیار که در آغاز داستان راهزنی گرفتار در آستانه مرگ است، پس از تجربه جوانمردی یک تاجر، با فرصتی تازه برای زندگی روبهرو میشود. همین اتفاق سرآغاز تغییر مسیر او و آشناییاش با آیین عیاری است.
ترانه با این ابیات آغاز میشود:
«عزم آن دارم که امشب مست مست
پایکوبان شیشه دردی به دست
سر به بازار قلندر در نهم
پس به یکباره ببازم هر چه هست»
این ابیات، تصویری از انسانی را ترسیم میکنند که تصمیم گرفته از محدودیتهای پیشین عبور کند و همه داشتههای خود را در راه تجربهای تازه به میدان بگذارد. در زبان عرفانی، مستی در اینجا تنها به معنای یک حالت ظاهری نیست؛ بلکه میتواند نشانه شور رهایی از خودخواهی، تعلقات و حسابگریهای معمول باشد. چنین برداشتی با مسیر شخصیت مهیار نیز همخوانی دارد؛ مردی که باید از گذشته خود فاصله بگیرد تا معنای تازهای از زندگی و جوانمردی را تجربه کند.
در ادامه، شعر عطار به یکی از مهمترین موانع تحول انسان اشاره میکند؛ تزویر و خودپرستی:
«تا کی از تزویر باشم رهنمای
تا کی از پندار باشم خودپرست
پرده پندار میباید درید
توبه تزویر میباید شکست»
این بخش از شعر را میتوان کلید فهم ارتباط ترانه با داستان سریال دانست. عطار از ضرورت شکستن پردههای پندار و رهایی از تظاهر سخن میگوید؛ مفهومی که در مسیر تحول مهیار نیز اهمیت دارد. او برای تبدیل شدن به انسانی دیگر، تنها به تغییر رفتارهای بیرونی نیاز ندارد، بلکه باید نگاهش به زندگی، دیگران و مسئولیتهای انسانی دگرگون شود.
در بخش دیگری از این سروده میخوانیم:
«ساقیا درده شرابی دلگشای
هین که دل برخاست غم بر سر نشست»
شاعر در اینجا از شور و حالتی سخن میگوید که اندوه و سنگینیهای پیشین را کنار میزند و انسان را به تجربهای تازه فرا میخواند. این فضای پرشور و عرفانی، در کنار روایت تاریخی سریال، به موسیقی تیتراژ هویتی متمایز میبخشد.
شعر عطار در ادامه با اشاره به بیرون آمدن از چارچوبهای محدودکننده و ورود به عالمی فراتر از عادتهای روزمره، به اوج خود میرسد:
«همچو عطار از جهت بیرون شویم
بیجهت در رقص آییم از الست
مست مست»
این ابیات، دعوتی به رهایی از مرزهای محدود ذهن و تجربه شور و آزادی درونی است. در واقع، شاعر از انسانی سخن میگوید که دیگر نمیخواهد اسیر ظاهر و عادتهای گذشته باقی بماند. این مضمون در کنار داستان مهیار، معنایی تازه پیدا میکند؛ قهرمانی که برای رسیدن به جایگاهی متفاوت، باید از گذشته خود عبور کند و راهی تازه در پیش بگیرد.
از سوی دیگر، صدای محمد معتمدی نیز در انتقال فضای عرفانی این شعر نقش مهمی دارد. شیوه آوازی او و آهنگسازی افشین عزیزی، به کلمات عطار حالوهوایی حماسی و در عین حال تأملبرانگیز بخشیده است؛ فضایی که با جهان تاریخی و شخصیتمحور «مهیار عیار» تناسب دارد.
یکی از جذابیتهای این تیتراژ، همین پیوند میان ادبیات کهن و روایت تلویزیونی معاصر است. شعر عطار با گذشت قرنها همچنان از پرسشهایی سخن میگوید که برای انسان امروز نیز اهمیت دارند: چگونه میتوان از گذشته عبور کرد؟ آیا تغییر واقعی بدون دگرگونی درونی امکانپذیر است؟ و انسان برای رسیدن به حقیقت، از چه چیزهایی باید دست بکشد؟
اگر شما نیز از علاقهمندان سریال «مهیار عیار» و موسیقی اصیل فارسی هستید، میتوانید در بالای همین صفحه، قطعه کامل تیتراژ این سریال را با صدای محمد معتمدی و کیفیت بالا بشنوید و از همراهی موسیقی با کلام ماندگار عطار نیشابوری لذت ببرید.
سریال «مهیار عیار» با بازی کامران تفتی، متین ستوده، بهنام تشکر، سیامک انصاری، آشا محرابی، رامین ناصرنصیر، آتش تقیپور و جمعی دیگر از هنرمندان، در ۳۵ قسمت ساخته شده است. این اثر تاریخی در آیفیلم ۲ روایتگر مسیری است که از راهزنی آغاز میشود و به جوانمردی و عیاری میرسد؛ مسیری که موسیقی آن نیز با شعر عطار، از رهایی و دگرگونی درونی سخن میگوید.