Дар ин гузориш ба яке аз минтақаҳои таърихӣ ва зебои вилояти Қазвин, дар шимоли Эрон, сафар мекунем ва бо таъриху ҷозибаҳои он ошно мешавем.
Эрон бо тамаддуни чандинҳазорсолаи худ ёдгориҳои таърихии фаровонеро дар худ ҷой додааст, ки қалъаи Аламут яке аз барҷастатарини онҳо ба шумор меравад. Ин қалъа, ки ҳамчун қароргоҳи Ҳасан Саббоҳ низ маъруф аст, аз муҳимтарин ва нодиртарин қалъаҳои Эрон мебошад. Қалъа бар фарози кӯҳи сангӣ бунёд шуда, намунаи барҷастаи меъмории даврони худ аст. Он соли 2002 ба Феҳристи осори миллии Эрон ворид гардида, акнун ҳамчун сиюмин мероси фарҳангии Эрон дар Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО низ сабт шудааст.
Аламут минтақаест дар шимоли Эрон, ки аз ду бахш، Аламути Ғарбӣ ва Аламути Шарқӣ иборат буда, дар силсилакӯҳҳои Албурз, дар шимоли шарқии шаҳри Қазвин воқеъ шудааст. Шуҳрати асосии ин минтақа ба мавҷудияти қалъаҳои таърихии Аламут ва Ламбасар вобаста аст.
Ин сарзамини куҳан дар тӯли таърих шоҳиди рӯйдодҳои зиёде буда, бахусус дар давраи исмоилиён ва раҳбарии Ҳасан Саббоҳ ба маркази муҳими сиёсӣ ва низомӣ табдил ёфт. Аз ҳамин сабаб ҳамеша таваҷҷуҳи сайёҳон, ҷаҳонгардон ва пажӯҳишгаронро ба худ ҷалб кардааст.
Дар канори қалъаи Аламут, боқимондаҳои қалъаҳои Шеркӯҳ, Ламбасар, Навизаршоҳ, Эйлони Сапед, Қилодӯш ва дигар ёдгориҳои таърихӣ, инчунин табиати нотакрори минтақа ва манзараҳои дарёҳои Гарморуд, Андаҷруд, Рӯди Аламут ва Нинаруд, аз муҳимтарин ҷозибаҳои гардишгарии ин минтақа ба шумор мераванд.
Аламут бо табиати зебо, фарҳанги ғанӣ ва расму ойинҳои мардумаш, барои дӯстдорони таърих, табиат ва фарҳанги Эрон яке аз ҷолибтарин маконҳои сайёҳӣ маҳсуб мешавад.
Қалъаи Аламут дар таърихи Эрон нақши муҳиме дошта, солҳои зиёд яке аз муҳимтарин қалъаҳои исмоилиён ва маркази ҳокимияти онҳо буд. Ин қалъа дар шимоли деҳаи Гозархон соли 226 ҳиҷрии қамарӣ аз ҷониби Ҳасан ибни Зайд Алавӣ бунёд шуда, шаби чоршанбеи 6 раҷаби соли 483 ҳиҷрии қамарӣ ба дасти Ҳасан Саббоҳ гузаштааст.
Хандақҳои сангин, дараҳои амиқи атрофи қалъа, шабакаи пешрафтаи обрасонӣ ва анборҳои зиёди обу озуқа имкон медоданд, ки сокинони қалъа моҳҳо дар муқобили муҳосира муқовимат намоянд.
Дар байни ҷозибаҳои таърихии минтақа, қалъаи Ламбасар аз бузургтарин ва мустаҳкамтарин қалъаҳои Аламут маҳсуб мешавад. Киё Бузург Умед соли 489 ҳиҷрии қамарӣ ин қалъаро ба тасарруфи худ даровард ва пас аз бозсозӣ ба густариши он пардохт. Анборҳои бузурги об ва ғалла, деворҳои дуқабатаи сангин дар қисми шарқии қалъа, дарвозаҳои вурудӣ дар шимол ва ҷануб, баландии тақрибан 150 метр, бурҷҳои сершумори посбонӣ ва низоми шигифтангези обрасонӣ, қалъаи Ламбасарро аз дигар қалъаҳои минтақа фарқ мекунанд.
Қалъаи Шеркӯҳ, яке дигар аз қалъаҳои таърихии Эрон, дар маҳалли ба ҳам пайвастани рӯдҳои Аламут ва Толиқон бунёд шуда, дар наздикии деҳаи Боғдашт ҷойгир аст. Ин қалъа, ки дар гузашта гузаргоҳи муҳими дифоӣ дар муқобили ҳамлаи душманон ба шумор мерафт, дастрасии бисёр душвор дорад. Дараҳои амиқи гирду атроф, бурҷҳои баланди дидбонӣ, ҳашт анбори бузурги захираи об ва озуқа, танӯри бузурги сангин ва қалъаи муҳофизатии Бурҷак дар наздикии қалъаи асосӣ аз хусусиятҳои барҷастаи он мебошанд.
Аз дигар ёдгориҳои муҳими минтақаи Аламут метавон ба оромгоҳи сангии Ҳасанобод ва корвонсарои сангии Печбун ишора кард. Оромгоҳи сангии Ҳасанобод, ки ба давраи Сосониён тааллуқ дорад, бар фарози теппае дар наздикии деҳаи Ҳасанобод воқеъ шудааст. Корвонсарои сангии Печбун низ дар давраи Сафавиён бунёд гардида, дар наздикии охирин деҳаи Аламут ва дар канори роҳи қадимаи Қазвин – Тунекобун ҷойгир аст.
Аз дигар ҷозибаҳои таърихии гардишгарии Аламут метавон қалъаи Шамс Калоя, қалъаи Қустин Лор ва қалъаи Заркандуро ном бурд. Ҳар яке аз ин ёдгориҳо бо вижагиҳои хоси худ, таърихи пуррамзу роз ва пурошӯби ин минтақаро бозгӯ намуда, ёдгори ҷоннисорӣ ва фидокориҳои мардуми он мебошанд.
Аз маъруфтарин ҷозибаҳои табиии Аламут кӯли Ован мебошад. Ин кӯли зебо дар масоҳати тақрибан ҳафт гектар, дар ҳафтод километрии Қазвин ҷойгир буда, оби он аз чашмаҳои дохилии кӯл таъмин мешавад. Манзараи сабзи гирду атроф ва оби мусаффои он, кӯли Ованро ба яке аз машҳуртарин маконҳои сайёҳии вилояти Қазвин табдил додааст.
Аламут дар баробари кӯли машҳури Ован, инчунин дорои чашмаҳои ҷӯшон ва ғорҳои сершумори таърихӣ ва табиӣ мебошад, ки аз муҳимтарин ҷозибаҳои сайёҳии табиии ин минтақа ба шумор мераванд.
Ғори Валӣ, ки тибқи арзёбии заминшиносон тақрибан 250 миллион сол умр дорад, дар панҷ километрии ҷануби ғарбии деҳаи Гашнаруд воқеъ буда, аз як толори асосӣ ва чанд толори фаръӣ иборат аст.
Дар Ғори Ҳоҷатхона низ наққошиҳои рӯи деворҳо нишон медиҳанд, ки дар замонҳои хеле дур ин макон маҳалли зисти одамон будааст. Ин ғор дар панҷ километрии шимоли деҳаи Окуҷон ҷойгир аст.
Заминшиносон синни Ғори Сафедоб, яке аз маъруфтарин ғорҳои минтақаро то 290 миллион сол тахмин мекунанд. Ин ғор бо долонҳои амудӣ ва чоҳроҳҳои сершумораш дар панҷ километрии деҳаи Сафедоб воқеъ шудааст.
